1
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ
MODELÄ°
BASIN AÇIKLAMASI
2
OKS NİÇİN KALDIRILIYOR?
Mevcut OKS sistemi;
• İlköğretim düzeyindeki eğitim ve öğretim sürecini olumsuz yönde etkilemektedir. Adı
üzerinde ilköğretim temel eğitimdir. Çocuklarımızı hayata ve bir üst öğretim
kurumuna hazırlaması esastır. Ama bugünkü yapıyla hayata hazırlama ayağı eksik
kalmıştır.
• Yenilenen ilköğretim müfredatı doğrultusunda Millî Eğitim Bakanlığı olarak ortaya
koyduğumuz yeni eğitim vizyonuna uyum sağlayamamaktadır.
• İçerdiği soruların ağırlığı belirli dersleri kapsamaktadır. Belirli derslerle örneğin
yabancı dil dersleriyle ilgili sorular yer almamaktadır.
• Öğrencileri belirli derslere yöneltmesi sebebiyle diğer derslere ve sosyal aktivitelere
ilgiyi azaltmaktadır.
• Öğrenci başarısını belli bir zaman diliminde ve tek sınavla ölçmesi sebebiyle
telafisinin olmaması gibi birçok olumsuzluğu da beraberinde getirmektedir.
• OKS, ilköğretimi bitiren öğrencilerimizin tek hedefi haline gelmiş olması nedeniyle
onların çok büyük boyutlarda kaygı ve stres yaşamalarına yol açmaktadır.
• OKS’de öğrenciler anlık performanslarıyla değerlendirilmektedir. Oysa yeni
ilköğretim müfredatımız sonucu değil süreci esas alan bir ölçme ve değerlendirme
yöntemini zaruri kılmaktadır.
• Eğitimde başarının yani niteliğin sadece bir final zamanına sıkıştırılarak ölçülmesi,
öğrencilerimiz hakkında doğru olmayan haksız değerlendirmelerin yapılmasına neden
olabilmektedir.
• Okul dışı bilgi kaynaklarına erişim imkânı olmayan öğrenciler aleyhine fırsat eşitliğini
bozmaktadır.
• Öğrenci açısından kazanma ya da kaybetmeyi sağlayan bir sınav olarak algılandığı
için milyonlarca öğrencinin kendisine olan saygı ve güvenini yitirmesine neden
olmaktadır.
• Okul içi performansın önemini azaltmakta ve buna dayalı olarak da öğretmenlerin
otoritesini düşürmekte, etki alanını daraltmakta ve okul disiplinini olumsuz yönde
etkilemektedir.
• Aileleri dershanelere ve özel öğretmenlere yöneltmekte ve bu yüzden özellikle dar
gelirli aileleri mali açıdan zorlamaktadır.
• Öğrencilerde olduğu gibi ailelerin de psiko-sosyal açıdan yoğun bir şekilde gerilimler
yaşamalarına neden olmaktadır.
3
• Ergenlik döneminin coğrafi bölgeler ve iklim farklılıkları nedeniyle değişik yaş
gruplarında yaşanması; ergenlik çağına 8 inci sınıfta giren öğrenciler açısından
olumsuzluklara yol açmaktadır.
BU NEDENLERDEN DOLAYI;
• İlköğretimde sunulan eğitim ve öğretim kaderinin, ağırlıklı olarak OKS’ye bağımlı bir
şekilde devam etmesi düşünülemez.
• Ancak bugünkü şartlarda OKS’nin tamamen kaldırılması ve ortaöğretime geçişin
sınavsız bir şekilde gerçekleştirilmesi de mümkün değildir.
BU GERÇEKLERDEN HAREKETLE;
Öğrencilerimizin ilköğretimdeki performansını daha doğru bir şekilde ve çok yönlü
olarak ölçen, ilköğretimde sürdürülen eğitim ve öğretimin temel ruhu ile bağdaşan
ve ortaöğretim kurumlarına doğru bir şekilde geçiş için zemin sağlayan yeni bir
modele ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu hassasiyetle geliÅŸtirmiÅŸ olduÄŸumuz modeli kamuoyunun dikkatlerine sunuyoruz.
Yeni geliştirmiş olduğumuz model, öğrencilerimizin performansını sürece dayalı bir
şekilde ve çok boyutlu olarak ölçmeye dayanmaktadır.
YENİ MODELİN AMAÇLARI
1. İlköğretim müfredatının başarılı bir şekilde uygulanmasını ve yeni müfredatın temel
felsefesinin yerleÅŸmesini saÄŸlamak.
2. Okulda sunulan eğitim ve öğretimi güçlendirmek ve daha anlamlı kılmak.
3. Ortaöğretime geçişin, tek bir sınava bağlamadan, sürece dayalı ve objektif bir
yerleştirmeyle gerçekleştirilmesini sağlamak.
4. İlköğretim okullarında, okulda gerçekleştirilen eğitim ve öğretime odaklı bir
değerlendirme yapabilmenin zeminini hazırlamak.
5. Eğitim ve öğretimde kaliteyi artırmak ve okul dışı eğitim ve öğretim faaliyetlerini okul
programlarıyla destekli ve uyumlu hâle getirmek.
6. Yeni modelle 6,7, ve 8. sınıflarda yapılacak Seviye Belirleme Sınavları ile öğrencinin
süreç içindeki gelişimini değerlendirmek.
7. Okullar arasındaki niteliğe ve niceliğe dayalı farklılıkları gidermeye yönelik veriler
saÄŸlamak.
8. Ortaöğretim Yöneltme ve Davranış Puanı ile öğrencilerin 3 yıl sonunda yapılan
gözlemlere dayalı olarak yetenek, ilgi ve değerlerine uygun alanlara yönelmelerini
kolaylaştırmak.
4
9. 6,7 ve 8.sınıflarda okutulan derslerle Seviye Belirleme Sınavlarındaki sorularla birebir
örtüşme sağlanarak, Uluslararası (PISA, TIMMS-R, PIRLS) sınavlarda aynı yaş
grubundaki öğrencilerin ulaştığı seviyeyi yakalamak.
10. Okul ve il eğitim yöneticilerinin, öğretmenlerin yıllık olarak performanslarını
gözlemlemeye yönelik veriler sağlamak.
11. Öğrencilerin performans ve proje ödevlerini ortaöğretim kurumlarına yerleştirme
sürecinde değerlendirmek.
12. Öğrenciler üzerindeki sınav kaygısının azaltılarak, öğrencinin sosyal ve kişisel
gelişimine zaman ayırmasını sağlamaktır.
.
MODELİN ANA ÇERÇEVESİ
İLKÖĞRETİM
SEVÄ°YE
BELÄ°RLEME
SINAVI
(SBS)
YILSONU
BAÅžARI
PUANI
(YBP)
YÖNELTME
VE DAVRANIÅž
PUANI
(YDP)
SINIF
DÃœZEYÄ°
6. SINIF %70
%25 %5 6. SINIF
OYP
7. SINIF %70 %25 %5 7. SINIF
OYP
8. SINIF %70 %25 %5 8. SINIF
OYP
TOPLAM
G-OYP*
* Modelde belirtilen yüzdelikler gelen öneriler paralelinde değerlendirilecektir.
5
KISALTMALAR VE TANIMLAR
SBS (Seviye Belirleme Sınavı): İlköğretimin 6, 7 ve 8. sınıfların sonunda MEB
tarafından düzenlenen merkezi sınavlardır. Bu sınavların müfredat odaklı
olması sağlanacaktır.
YBP (Yılsonu Başarı Puanı): İlköğretimin 6, 7 ve 8. sınıflarda gösterilen ders
başarısına dayalı olarak hesaplanan puandır.
YDP (Yöneltme ve Davranış Puanı): Öğrencinin 6, 7 ve 8. sınıflarda sergilediği
davranışlarla ilgili olarak Sınıf Öğretmenler Kurulunun yaptığı değerlendirmedir.
OYP (Ortaöğretime Yerleştirme Puanı): Öğrencinin her sınıf seviyesinde SBS, YBP ve YDP
sonuçlarının toplamından oluşan puandır.
G-OYP (Genel Ortaöğretime Yerleştirme Puanı): Öğrencinin 6, 7 ve 8. sınıflardaki
OYP’lerinin toplanması ile oluşan puandır.
AÇIKLAMALAR
Birleştirilmiş sınıf uygulamasının birçok okulumuzda halen devam etmesi, yine birçok
okulumuzda ilköğretim ikinci kademede taşımalı eğitimin yapılıyor olması nedeniyle modelin
uygulanmasında sadece 6, 7 ve 8. sınıflar esas alınmıştır.
Önümüzdeki eğitim-öğretim yılından itibaren ilköğretimde 100’lük puan sistemi
uygulanacaktır.
ORTAÖĞRETİME GEÇİŞ MODELİ UYGULAMA PLANI
Ortaöğretime Geçiş Modelinin tam olarak uygulanması 2008-2009 Öğretim Yılında
gerçekleşecektir. Bu yıldan itibaren tam olarak uygulamaya geçilecek yıla kadarki geçiş
süreci aşağıdaki şekilde gerçekleşecektir.
1. 2006-2007 Öğretim Yılı Sonunda OKS uygulanacaktır. OKS puanlarına İlköğretim
Diploma notu ortalama % 7 dolayında etki edecektir. Bu yıl (2006-2007) 6. sınıflar
için Seviye Belirleme Sınavı uygulanmayacaktır. Bu öğrencilerin ortaöğretime
geçişlerinde 7. ve 8. sınıf seviye tespit sınav puanları dikkate alınacaktır.
2. 2007-2008 Öğretim Yılı sonunda OKS uygulanacaktır. OKS puanlarına İlköğretim
Diploma Notu (Puanının) bir önceki uygulama doğrultusunda (% 7) dolayında etki
etmesi sağlanacaktır. 2007-2008 Öğretim Yılının sonunda ayrıca 6. ve 7. Sınıflar yeni
modelde öngörülen Seviye Belirleme Sınavına tabi tutulacaktır.
3. 2008-2009 Öğretim Yılında 6, 7 ve 8. sınıfların sonunda Seviye Belirleme Sınavları
uygulanacaktır. Bu şekilde öğrencilerin ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmeleri
tamamen yeni model çerçevesinde gerçekleştirilecektir.
6
UYGULAMA Ä°LKELERÄ°
İlköğretimden ortaöğretime geçişte uygulanacak puan (OYP / Ortaöğretime Yerleştirme
Puanı) aşağıdaki esaslara göre belirlenecektir:
1. 6, 7 ve 8. sınıfların sonunda Seviye Belirleme Sınavları/Seviye Gelişim Sınavları SBS
yapılacak. merkezî sistemle yapılacak olan bu sınavlardaki soru içeriğinin müfredat
odaklı olması, okulda sunulan eğitim ve öğretime dayalı olarak hazırlanması esas
alınacaktır.
2. 6, 7 ve 8. sınıfların sonunda öğrencilerin derslerde gösterdikleri başarı puanlarına göre
Yıl Sonu Başarı Puanları (YBP) hesaplanacak. YBP belirlenirken, Türkçe ve Yabancı
Dil derslerinin ağırlıklı katsayı değerlerinin daha fazla olması sağlanacaktır.
3. Yöneltme ve Davranış Puanı (YDP), 6, 7 ve 8. sınıflarda öğrencinin sergilediği
davranışlar ile yöneltme yönergesinin verileri dikkate alınarak yapılan
değerlendirmelere göre belirlenecektir.
4. 6, 7 ve 8. sınıflarda her bir öğrencinin SBS, YBP ve YDP sonuçlarının, yukarıda
belirlenen oranlardaki etkisine dayalı olarak, her bir sınıf için OYP hesaplanacaktır.
Her bir sınıf için elde edilen OYP’lerin bileşkesi alınarak ilköğretim sonunda elde
edilecek olan ve ortaöğretim kurumlarına yerleştirmede esas alınacak G-OYP
belirlenecektir.
YERLEÅžTÄ°RME
İlköğretim sonunda elde edilen (G-OYP) Genel - Ortaöğretime Yerleştirme Puanı’na
dayalı olarak yerleştirme süreci aşağıdaki aşamalara göre gerçekleştirilecektir:
1. Her eğitim ve öğretim yılının sonunda her bir sınıf için elde edilen OYP’lerin
toplanmasıyla bulunan G-OYP ilan edildikten sonra öğrenciler, okulların
kontenjanlarına göre tercihlerini yapacaklar.
2. Millî Eğitim Bakanlığınca her yıl okulların kontenjanları tespit edilerek açıklanacaktır.
3. Bütün ortaöğretim kurumlarına, G-OYP sonuçlarına göre yerleştirme yapılacaktır.
Ancak Fen, Anadolu Liseleri, Sosyal Bilimler ve Öğretmen Liseleri; öğrencilerin
Seviye Belirleme Sınavı (SBS) ve Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP) toplamının, genel ve
özel alan bağlamında Bakanlıkça belirlenen baraj düzeyini geçmiş olmaları şartıyla
tercih edilebilecektir.
4. Öğrenciler, almış oldukları Genel - Ortaöğretime Yerleştirme Puanlarına (G-OYP) ve
yapmış oldukları tercihlere göre Millî Eğitim Bakanlığı tarafından merkezi sistemle
yerleÅŸtirilecektir.
5. Özel yetenek gerektiren liselere ( Spor ve Güzel Sanatlar Liseleri) öğrenci alımı
mevcut sistemdeki ÅŸekliyle devam edecektir.
7
6. Yeni sistemde yöneltme puanı kullanılmaktadır, özellikle mesleki teknik eğitime
öğrenci yerleştirmede yöneltme puanı mesleki yöneltme puanı olarak, genel liselere
yerleştirmede genel yöneltme puanı kullanılacaktır.
YENÄ° MODELDEN BEKLENTÄ°LER
􀂄 İlköğretim programlarının öğretilmesi ön plana çıkacak, böylece öğrencilerin
muhakeme ve yorum yapma yetenekleri geliÅŸecektir.
􀂄 Öğrencilerin bireysel gelişimleri, yetenekleri, ilgi alanları, farklılıkları, bilgi ve
becerileri tam olarak ölçülmüş olacaktır.
􀂄 Öğrencilerin ilköğretim süresince gerçekleştirmiş oldukları davranışlar ile yöneltme
yönergesi çerçevesinde belirlenen yetenek ve ilgileri ortaöğretime geçişte
değerlendirilmiş olacaktır.
􀂄 Eğitim sistemi, tek oturumda yapılan ve bir sınav olan OKS’ye odaklı olmaktan
kurtulacaktır.
􀂄 Genel liselerin eğitim kaliteleri artırılmış olacaktır.
􀂄 Sınavların zamana yayılması ile bir sınavın sebep olacağı puan kaybının telafisi
mümkün olduğundan, öğrencilerin yaşadığı sınav stresi optimal noktada (olması
gereken düzeyde) tutulacaktır.
􀂄 Diploma puanının değerlendirmeye katılması, okulda yapılan sınavların da önemini
artıracak ve öğrenci tüm derslere aynı ilgi ve gayreti gösterecektir.
􀂄 Okul dışı kurumlara olan bağımlılık azalacaktır.
􀂄 Ortaöğretime geçişte sürece dayalı ve objektif bir yerleştirme sistemi gelişecektir.
􀂄 Okul kültürü öğretmenin etkinliği bağlamında daha güçlü hâle gelecektir.
􀂄 Öğrencilerin yetenek ve ilgi alanlarının ortaöğrenime geçişte değerlendirilmesine
imkân verilecektir.
􀂄 Okulda sunulan eğitim ve öğretim güçlendirilecek, daha anlamlı hâle gelecektir.
􀂄 Ergenlik döneminin coğrafi farklılıklar nedeniyle değişik yaş gruplarında yaşanması
ve bu dönemde sınava giren öğrencilerin olumsuz etkilenmeleri, her sınıf ve yaş
kademesinde değerlendirmenin yapılacak olması sebebiyle en az düzeye inecektir.
􀂄 Eğitim ve öğretimin sınav merkezli olmaktan çıkarak okul ve öğrenci merkezli olması
sağlanacaktır.
􀂄 6, 7 ve 8. sınıflarda yapılan sınavların herhangi birisinde çeşitli nedenlerle başarısız
olan öğrencilere diğer sınavlar vasıtasıyla telafi imkânı verilecektir.
􀂄 Mesleki eğitime yönelmenin artırılacağı düşünülmektedir.
􀂄 Uygulama ÖSS’yi de olumlu yönde etkileyecektir.
8
BU YILKÄ° OKS UYGULAMASI
1. Başvurular 26 Mart – 13 Nisan 2007 tarihleri arasında, sınav 10 Haziran 2007’de
gerçekleştirilecek, sınav sonuçları ise 15 Temmuz 2007’de ilan edilecektir.
2. 4. - 8. sınıfların ders notlarından oluşan ilköğretim diploma notu, ilköğretim başarı
puanına dönüştürülerek elde edilen değer, OKS’ de alınan puana etki ettirilerek
yerleştirme puanı hesaplanacaktır. Bu etki ortalama % 7 seviyesinde olacaktır.
Hesaplama yöntemi, 12.03.2007 tarihinde yayınlanacak OKS kılavuzunda yer
alacaktır.
3. OKS yerleştirme işleminde 20 tercih bir defada yapılacaktır. Tek form üzerinde
yapılacak tercihler, 2. yerleştirmede de aynen kullanılacaktır. Böylelikle öğrencilere
birinci tercihlerden sonra tekrar tercih yapma külfeti kaldırılarak tercih kargaşasına
son verilecektir.
4. Başvurular, elektronik ortamda randevu esasına göre kabul edilecektir. Veliler için
randevular okul müdürlüklerinde belirlenecek gün ve saatte gerçekleştirilecektir.
5. Başvuru, tercih ve yerleştirme gibi tüm işlemlerdeki süreç, veliler tarafından
elektronik ortamda izlenecektir.
Çocuklarımızın ve ülkemizin geleceği için hayırlı olsun
Doç. Dr. Hüseyin ÇELİK
Millî Eğitim Bakanı

thanks mod.